Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Nam Định với công tác tôn giáo

(Mặt trận) - Là tỉnh đa dạng về tôn giáo, số lượng chức sắc, tín đồ đông, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Nam Định đã triển khai nhiều hoạt động phát huy vai trò của các tôn giáo trong tham gia các phong trào yêu nước, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội. Mặt trận Tổ quốc tỉnh thật sự là cầu nối giữa các tôn giáo với cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân ở địa phương.
Nam Định là một tỉnh nằm phía Nam đồng bằng châu thổ sông Hồng, có diện tích tự nhiên 1.650,14 km2 với 72 km bờ biển; có 10 đơn vị hành chính với dân số gần 2 triệu người. Là một tỉnh đất chật, người đông, thuần nhất về dân tộc nhưng lại đa dạng về tôn giáo, số lượng, chức sắc, tín đồ đông; hiện có 3 tôn giáo chính, Phật giáo, Công giáo và Tin Lành.

Phật giáo có 798 vị tăng ni, trên 800 chùa và trên 30 vạn phật tử đã quy y tam bảo (nếu kể cả những người chịu ảnh hưởng của giáo lý Phật giáo, số lượng khoảng 60% dân số tỉnh), 9 cơ sở hạ và khu Trung tâm Phật giáo Trúc Lâm Thiên Trường, 1 trường trung cấp Phật học đã đào tạo được 5 khóa với trên 1.000 tăng ni; có 3 tăng ni là tiến sĩ, 6 tăng ni là thạc sĩ; 11 tăng ni đang theo học thạc sĩ, 42 vị cử nhân Phật học.

Công giáo Nam Định gồm toàn bộ Giáo phận Bùi Chu và một phần Giáo phận Hà Nội (Giáo hạt Nam Định) với 172 nhà thờ xứ, 490 nhà thờ họ. Có Đại Chủng viện Đức mẹ Vô nhiễm Bùi Chu (từ năm 2009 đến nay đã đào tạo được 6 khóa với 150 linh mục, hiện có 145 chủng sinh và 243 chủng sinh dự bị). Có 6 dòng tu nữ là dòng Đa Minh, Mân Côi, Thăm Viếng, Trinh Vương, Mến Thánh Giá (Giáo phận Bùi Chu) và dòng Mến Thánh Giá (Giáo phận Hà Nội) với hơn 35 cơ sở dòng, trên 800 nữ tu, có trên 47 vạn giáo dân chiếm 25% dân số; cư trú ở 199/229 xã, phường, thị trấn (trong đó có 83 xã, thị trấn có trên 30% dân số là tín đồ Công giáo). Có 1 giám mục, 227 linh mục (trong đó 8 vị là tiến sĩ, 16 vị thạc sĩ).

Đạo Tin lành có 2 Hội Thánh thuộc Tổng Hội Thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) là Hoành Nhị, Giao Hà, Giao Thuỷ và thành phố Nam Định với 2 nhà thờ, 3 mục sư, 2 truyền đạo với 2 ban Chấp sự, khoảng gần 800 tín đồ.

Công tác tôn giáo cần thực hiện tốt từ cơ sở

Thực hiện Kết luận số 2 của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong công tác tôn giáo, trong những năm qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp trong tỉnh đã phát huy vai trò của chức sắc các tôn giáo và người uy tín trong cộng đồng dân cư làm nòng cốt trong công tác tuyên truyền vận động nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đồng bào có đạo, thường xuyên hướng dẫn, giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi để chức sắc, đồng bào các tôn giáo sinh hoạt, hoạt động và tổ chức tốt các sự kiện tôn giáo quan trọng. Tham mưu tổ chức các đoàn đại biểu đại diện lãnh đạo Đảng, chính quyền và Mặt trận các cấp đi thăm, chúc mừng các tổ chức tôn giáo, tổ chức xã hội - tôn giáo, các cơ sở tôn giáo và chức sắc, nhà tu hành các tôn giáo tiêu biểu nhân dịp Tết Nguyên đán và các ngày lễ trọng của các tôn giáo. Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, Tòa Giám mục Bùi Chu, 2 Hội Thánh Tin lành thành phố, Hoành Nhị và Ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh tổ chức 3 “Giải thể thao chức sắc các tôn giáo”, mỗi lần có hơn 100 vận động viên là chức sắc tôn giáo tham dự. Đặc biệt, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã tổ chức trận giao hữu bóng đá giữa Câu lạc bộ bóng đá Tỉnh ủy với đội bóng đá của Tòa Giám mục Bùi Chu là các vị linh mục và chủng sinh đang học tại Đại chủng viện Bùi Chu. Đồng thời, phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, Tòa Giám mục Bùi Chu, 2 Hội Thánh Tin lành và Ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh tổ chức “Chương trình giao lưu văn nghệ các tôn giáo tỉnh Nam Định” tại Trung tâm Văn hóa tỉnh do chức sắc, nhà tu hành các tôn giáo trực tiếp công diễn. Qua các buổi giao lưu văn nghệ, thể thao chức sắc, nhà tu hành các tôn giáo trong tỉnh càng hiểu nhau hơn, mối quan hệ giữa các tôn giáo và giữa các tôn giáo với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh ngày càng gần gũi, trong các dịp lễ trọng của các tôn giáo, chức sắc, nhà tu hành của tôn giáo bạn luôn đến chúc mừng, chia vui. Đây là hoạt động có nhiều ý nghĩa được các cấp, các ngành đánh giá cao.

Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc các cấp trong tỉnh đã hướng dẫn, giúp đỡ các tổ chức tôn giáo (Phật giáo, Tin Lành), tổ chức xã hội - tôn giáo (Ủy ban Đoàn kết Công giáo) tổ chức Đại hội đại biểu các cấp, nhiệm kỳ 2017 - 2022 thành công tốt đẹp. Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo cấp huyện nhiệm kỳ 2016 - 2021 có 128 thành viên. Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh nhiệm kỳ 2017 - 2022 gồm: 43 vị, trong đó có 19 vị trong Ban Thường trực; có 3 Hòa thượng trong Ban Chứng minh tỉnh. Ban Chấp sự Hội Thánh Tin Lành thành phố Nam Định có 4 vị, trong đó có 1 mục sư; Ban Chấp sự Hội Thánh Tin lành Hoành Nhị có 8 vị trong đó có 2 Mục sư. Ban Đoàn kết Công giáo cấp huyện nhiệm kỳ 2017 -2022 có 131 vị trong đó có 8 linh mục và 1 nữ tu. Ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh nhiệm kỳ 2017 - 2022 có 63 ủy viên, trong đó có 14 linh mục và 6 nữ tu, qua đó, thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa lãnh đạo cấp ủy, chính quyền với nhân dân.

Điểm nổi bật trong những năm qua là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã phối hợp vận động và đoàn kết các tôn giáo, tăng cường công tác tuyên truyền để đồng bào có đạo nhận thức đầy đủ về mục đích, ý nghĩa các cuộc vận động, các phong trào thi đua, về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của tỉnh, về cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, về phong trào xây dựng ”Khu dân cư 5 không” gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở; tổ chức triển khai nâng cao chất lượng hai phong trào “Chùa tinh tiến”, “Xứ họ tiên tiến, gia đình Công giáo gương mẫu”; tham gia bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; tuyên truyền và triển khai Luật Tín ngưỡng, tôn giáo tới chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo. Phong trào “Xây dựng xứ, họ tiên tiến, gia đình công giáo gương mẫu” và Phong trào xây dựng “Chùa tinh tiến”, đã có 394/858 chùa đạt danh hiệu chùa tinh tiến, 847 lượt xứ, họ đạt danh hiệu xứ, họ tiên tiến; 90.550 lượt gia đình Công giáo gương mẫu. Hưởng ứng “Chương trình xây dựng Nông thôn mới” người dân Nam Định đã hiến, tặng 32.361m2 đất thổ cư, thổ canh, hơn 400 tỷ đồng để làm đường giao thông nông thôn và xây dựng các công trình phúc lợi trong thôn, xóm. Trong đó, đồng bào Công giáo đã hiến trên 20.000m2, hơn 200 tỷ đồng để làm đường giao thông nông thôn và xây dựng các công trình phúc lợi trong thôn, xóm. Ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh đã triển khai phong trào “Đẹp xóm làng, đẹp nhà cửa, đẹp xứ họ, đẹp ruộng đồng” và tổ chức Hội nghị biểu dương người Công giáo Nam Định trong phong trào xây dựng nông thôn mới, kịp thời động viên, tạo không khí phấn khởi, tin tưởng vào công cuộc đổi mới quê hương, đất nước của đồng bào có đạo. Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh đã hỗ trợ xây dựng một số trạm y tế, trường mầm non xã đạt chuẩn quốc gia và hàng chục Nhà văn hóa xóm góp phần đẩy nhanh phong trào xây dựng nông thôn mới. Đến nay, tỉnh Nam Định đã có 209/209 xã, thị trấn và 9/9 huyện được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, thành phố Nam Định được công nhận hoàn thành xây dựng nông thôn mới. Nam Định là tỉnh thứ hai toàn quốc đạt và hoàn thành các tiêu chí “Tỉnh nông thôn mới”, vượt mốc thời gian Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX đề ra một năm rưỡi. Hưởng ứng cuộc vận động “Vì người nghèo”, các vị chức sắc tôn giáo đã quyên góp được trên 30 tỷ đồng, xây mới 376 nhà Đại đoàn kết, nhà tình thương tặng cho người nghèo không phân biệt tôn giáo. Trong đó, Giáo hội Phật giáo tỉnh xây mới và hỗ trợ sửa chữa hơn 200 nhà. Đến nay chương trình làm nhà Đại đoàn kết cơ bản được hoàn thành, giúp các hộ nghèo an cư lạc nghiệp, vươn lên thoát nghèo bền vững. Cùng với cuộc vận động “Ngày vì người nghèo”, các hoạt động nhân đạo, từ thiện, an sinh xã hội được coi trọng. Các tổ chức tôn giáo đã ủng hộ trên 4,5 tỷ đồng vào các quỹ từ thiện, tặng trên 1.000 xe lăn cho người tàn tật, ủng hộ hàng tỷ đồng xây đền thờ liệt sỹ, tặng hơn 1.000 sổ tiết kiệm cho gia đình liệt sỹ và người nghèo cô đơn. Nhân dịp 27/7 hàng năm, tại các huyện, thành phố, chức sắc Phật giáo, Công giáo đều xin phép chính quyền tổ chức Lễ cầu siêu cho các anh hùng liệt sỹ.

Thực hiện Chương trình Phối hợp giữa Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các tôn giáo về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đã phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Trị sự Phật giáo và Uỷ ban Đoàn kết Công giáo tỉnh Nam Định xây dựng Chương trình phối hợp và tổ chức Hội nghị ký kết triển khai thực hiện. Sở Tài nguyên và Môi trường đã chủ động hỗ trợ cung cấp tài liệu liên quan đến công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu để Ban Trị sự Phật giáo tỉnh và Uỷ ban Đoàn kết Công giáo tỉnh triển khai việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức của chức sắc và tín đồ, cũng như cộng đồng dân cư. Ban Trị sự Phật giáo tỉnh và Ủy ban Đoàn kết Công giáo tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn Ban Trị sự Phật giáo, Ủy ban Đoàn kết Công giáo các huyện, thành phố phối hợp chặt chẽ với Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Đoàn kết Công giáo cùng cấp thực hiện tốt chương trình phối hợp, trong đó phát huy vai trò các cơ sở tôn giáo và tín đồ tại địa phương. Hướng dẫn, vận động chức sắc và tín đồ nắm bắt, cập nhật thường xuyên những kiến thức về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng kỹ năng tự ứng phó, giúp nhau giải quyết những rủi ro thiên tai và tổ chức cuộc sống thân thiện với môi trường, không gây ra những tác nhân làm gia tăng biến đổi khí hậu, lồng ghép công tác tuyên truyền, vận động các chức sắc và tín đồ tích cực tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu với các hoạt động của Hội Phật giáo. Hướng dẫn, tổ chức các hoạt động từ thiện, nhân đạo, bác ái, giữ gìn và thân thiện với môi trường của chức sắc, tín đồ và người dân; kịp thời giúp đỡ, hỗ trợ, chia sẻ với những người nghèo khó, người gặp khó khăn tại cộng đồng dân cư khi gặp phải thiên tai, bão, lũ...; chia sẻ sự chăm sóc bằng hỗ trợ vật chất hay tinh thần đối với các cá nhân, cộng đồng bị tổn thất ở bất cứ nơi nào và bất cứ lúc nào mà tổ chức tôn giáo có thể thực hiện được.

Khuyến khích và tạo điều kiện cho các tôn giáo thực hiện các hoạt động từ thiện, do vậy, chức sắc, tín đồ các tôn giáo đã có sự phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội ở trong và ngoài tỉnh thực hiện các hoạt động từ thiện nhân đạo. Hàng năm, tổ chức khám, chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, không phân biệt tôn giáo, điển hình là Giáo phận Bùi Chu, Tu viện Nữ tu Đa Minh Phú Nhai, Giáo xứ Văn Lý, Giáo xứ Nam Phương. Giáo hội Phật giáo tỉnh Nam Định, chùa Vọng Cung, chùa Phi Lai, Hội Thánh Tin Lành thành phố Nam Định. Phòng khám của dòng nữ tu Mân Côi Trung Linh tổ chức khám bệnh miễn phí cho trên 1.000 lượt người/năm, hỗ trợ cho bệnh nhân nghèo nằm điều trị 5-6 triệu đồng/tháng. Một số cơ sở tôn giáo nhận nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, như: mồ côi, khuyết tật, bỏ rơi, người già neo đơn, không nơi nương tựa… Đến nay, có 28 cơ sở tôn giáo đang nuôi dưỡng, chăm sóc trên 300 người, 14 cơ sở Công giáo mở các lớp mẫu giáo bán trú với gần 700 cháu theo học; giáo viên chủ yếu là nữ tu.

Một số bài học kinh nghiệm của công tác tôn giáo ở tỉnh Nam Định

Thứ nhất, công tác tôn giáo của Mặt trận là công tác có tính đặc thù. Bởi vậy, khi triển khai, thực hiện phải linh hoạt, không khép kín, kết hợp hài hòa các quy định trong giáo luật của các tôn giáo với truyền thống, bản sắc văn hóa, tập quán của địa phương, trên cơ sở thượng tôn pháp luật. Định kỳ tổ chức tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tôn giáo, nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ. Cấp ủy đảng cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao đối với công tác tôn giáo. Triển khai, thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp chức sắc, nhà tu hành các tôn giáo, đặc biệt đối với các vị chức sắc có uy tín, các gương điển hình trong các phong trào do Mặt trận Tổ quốc phát động và các phong trào thi đua yêu nước ở địa phương. Qua đó, xây dựng mối quan hệ gần gũi, thân thiết với các vị chức sắc, các tổ chức tôn giáo nhất là người đứng đầu các tôn giáo.

Thứ hai, thông qua các tổ chức tôn giáo (Ban Trị sự Phật giáo, Tòa Giám mục Giáo phận, Hội Thánh Tin lành), Ủy ban Đoàn kết Công giáo tổ chức triển khai thực hiện các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước, nhằm phát huy mọi nguồn lực của các tôn giáo, sức mạnh tổng hợp trong các tầng lớp nhân dân. Thực tế cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” ở Nam Định là minh chứng rất cụ thể. Sự vào cuộc của các tôn giáo ở Nam Định đã góp phần quan trọng để tỉnh Nam Định sớm hoàn thành xây dựng nông thôn mới.

Thứ ba, đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo ở các cấp cần nắm vững các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách pháp, luật của Nhà nước đối với công tác tôn giáo; đồng thời có sự hiểu biết về tôn giáo, có nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò của công tác vận động quần chúng, tín đồ các tôn giáo. Thường xuyên cập nhật các chủ trương, chính sách mới, các quy định đối với công tác tôn giáo. 

Thứ tư, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhân dân kịp thời nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của đồng bào có đạo, trên cơ sở chính sách, pháp luật của Nhà nước và thực tế địa phương. Phối hợp chặt chẽ trong tham mưu và giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, tạo niềm tin với các chức sắc và tín đồ các tôn giáo. Mặt trận Tổ quốc phải thực sự là “cầu nối giữa các tôn giáo với cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương”.

Thứ năm, tăng cường công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, trước hết làm tốt công tác tuyên truyền các quy định Luật Tín ngưỡng tôn giáo. Các cơ quan, cán bộ công chức, nhất là các đơn vị làm công tác tôn giáo, các đồng chí lãnh đạo cấp ủy, chính quyền các cấp phải hiểu và nắm thật vững các quy định này. Các cấp ủy đảng, chính quyền tăng cường công tác đối thoại với các vị chức sắc và đồng bào các tôn giáo, trên cơ sở đó lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị, kịp thời giải quyết các vấn đề trong quy định của pháp luật.

Hồ Quang

Ủy viên Ban Thường trực, UB MTTQ tỉnh Nam Định

Tài liệu tham khảo

1. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, H.1992.

2. Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, Nxb.Chính trị quốc gia - Sự thật, H.2018.

3. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành trung ương khóa VIII, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, H.1998.

4. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành trung ương khóa IX, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, H.2003.

5. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, H.2011.

6. Đảng Cộng sản Việt Nam:Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, H.2016.

7. Kết luận số 02/KL - ĐCT ngày 29/12/2015 của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong công tác tôn giáo.

8. Chỉ thị số 12/CT-TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Nam Định về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới.

9. Hồ Chí Minh: Về vấn đề tôn giáo tín ngưỡng. Nxb KHXH, HN, 1996, tr. 194.

10. Viện nghiên cứu Tôn giáo và tín ngưỡng: Lý luận về tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam (tài liệu tham khảo), Nxb. Tôn giáo, H.2007.

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tin liên quan
Đọc nhiều
Bình luận nhiều