10 năm khơi dậy niềm tự hào hàng Việt Nam

(Mặt trận) - Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” được triển khai theo chủ trương của Bộ Chính trị, là một trong những giải pháp quan trọng góp phần thúc đẩy thị trường trong nước phát triển bền vững qua việc phát huy mạnh mẽ lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc, xây dựng văn hóa tiêu dùng của người Việt Nam. Cuộc vận động cũng góp phần động viên các doanh nghiệp sản xuất ra nhiều hàng Việt Nam có chất lượng, sức cạnh tranh cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; đồng thời tăng cường các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng…

 Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” ngày 2/8/2019, tại Hà Nội

Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới những năm 2008-2009 đã tác động rất mạnh tới nền kinh tế nước ta, nhất là xuất khẩu, du lịch và việc làm, gây khó khăn đối với việc tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của các doanh nghiệp và ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân... Bên cạnh đó, thời điểm năm 2007 khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế gới (WTO), nền kinh tế nước ta vẫn còn những hạn chế, bất cập (năng suất lao động thấp, năng lực cạnh tranh nền kinh tế yếu, các doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế trong việc tiếp thu và ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến, hiện đại vào quản lý, sản xuất, kinh doanh nên các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ tạo ra chưa có sức cạnh tranh cao trên thị trường). Trước bối cảnh đó, để góp phần đưa nền kinh tế nước ta vượt qua khó khăn, thách thức, phát triển nhanh, bền vững, từng bước chăm lo và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, giải quyết tốt vấn đề an sinh xã hội, ngày 31/7/2009, Bộ Chính trị ra Thông báo Kết luận số 264-TB/TW về tổ chức cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Năm 2014, Ban Bí Thư Trung ương Đảng đã chỉ đạo tổng kết 5 năm thực hiện Cuộc vận động giai đoạn 2009- 2014. Sau hội nghị tổng kết 5 năm, ngày 10/4/2015 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Kết luận số 107- KL/TW về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Ở địa phương, cấp ủy đảng các cấp đã chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức quán triệt, phổ biến nội dung cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" đến cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Trong 10 năm qua, Ban Chỉ đạo các cấp đã tham mưu với cấp ủy các cấp ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện cuộc vận động; phối hợp với chính quyền đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ của địa phương, đơn vị; tham mưu các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai cuộc vận động đến các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền trực thuộc; ban hành Quy chế hoạt động, phân công trách nhiệm, phạm vi giải quyết công việc và quan hệ công tác của các thành viên Ban Chỉ đạo; Chỉ đạo, hướng dẫn và đôn đốc, kiểm tra thực hiện cuộc vận động ở các cấp, các ngành và các doanh nghiệp.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố đã xây dựng và ban hành bổ sung, sửa đổi các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành sản phẩm hàng hóa, dịch vụ; chỉ đạo các sở, ngành tăng cường quản lý nhà nước, tổ chức thực hiện Cuộc vận động theo chức năng nhiệm vụ được giao; chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan đơn vị, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng hàng hóa, dịch vụ thương hiệu Việt trong thực hiện mua sắm tài sản công phục vụ công tác và  hoạt động sản xuất kinh doanh.

Kết quả 10 năm thực hiện cuộc vận động

Tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người sản xuất và người tiêu dùng

Ban Tuyên giáo cấp ủy các cấp đã kịp thời hướng dẫn, định hướng công tác tuyên truyền về cuộc vận động trên các phương tiện thông tin đại chúng, tại hội nghị báo cáo viên, sinh hoạt chi bộ đảng và các đoàn thể nhân dân; nắm tình hình tư tưởng và dư luận xã hội liên quan đến tổ chức triển khai cuộc vận động. Hội Nhà báo các cấp hướng dẫn, định hướng các cơ quan báo chí về việc tuyên truyền cuộc vận động tại hội nghị giao ban báo chí hằng tuần. Bộ Thông tin và Truyền thông đã chỉ đạo các cơ quan báo chí từ Trung ương đến địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tăng cường thông tin, mở chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền về cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Nhiều chương trình, nội dung tuyên truyền về cuộc vận động của các đài, báo, tạp chí, trang thông tin điện tử đã thu hút sự quan tâm chú ý của đông đảo khán giả cũng như người tiêu dùng trong cả nước. Điển hình như: Đài Truyền hình Việt Nam duy trì các chuyên mục “Chắp cánh thương hiệu”, “Thương hiệu Việt”, Bản tin Tiêu dùng 24h (VTV1), Nông nghiệp sạch (VTV1), Bạn của Nhà nông (VTV2), Góc nhìn Công thương (VTV2), Thông tin 260 (VTV3), Nâng tầm tôm Việt (VTV9), Dạo quanh thị trường (VTV9), Tiêu dùng thông minh (VTV9); Đài Tiếng nói Việt Nam đã mở chuyên mục “Thị trường tiêu dùng” (VOVams); “Chuyên gia của bạn” từ thứ hai đến chủ nhật hàng tuần trên Kênh Thời sự (VOV1); Chuyên mục “Thực khách thông thái” phát sóng thứ Ba và thứ Bảy, “Cùng bạn sống khỏe” trên kênh Văn hóa - Xã hội (VOV2); Chuyên mục “Bảo vệ người tiêu dùng” trên báo Điện tử VTC News; Chuyên mục “Chống buôn lậu, hàng giả, thương hiệu doanh nghiệp”; “Tự hào hàng Việt Nam” trên kênh Truyền hình VOV; chuyên mục “Tuyên chiến với thực phẩm bẩn”, “Thị trường thực phẩm”, “Bản tin sức khỏe”, “An toàn thực phẩm”, “Thị trường thực phẩm” trên kênh Sức khỏe - An toàn thực phẩm (FM89)...; Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC tổ chức các chương trình “Gặp gỡ và giao lưu doanh nghiệp Việt”; duy trì các chuyện mục “Thương hiệu nhà nông”, “Thị trường nông sản”, “Xây dựng văn hóa tiêu dùng hàng Việt Nam”; Đài Phát thanh - Truyền  hình Hà Nội đã duy trì tổ chức Chương trình bình chọn “Hàng Việt được người tiêu dùng ưa thích”; thực hiện phát sóng 360 chương trình “Hàng Việt Nam”; Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp lập kênh Chương trình HTV- Co.op để giới thiệu các dịch vụ, sản phẩm hàng hóa sản xuất trong nước; mở các chuyên mục “Người Việt hàng Việt”, “Câu chuyện hàng Việt”, “Hàng Việt đổi mới, sáng tạo”, “Vấn nạn hàng giả”; Báo Đại đoàn kết duy trì chuyên mục “Tự hào thương hiệu Việt”, thường xuyên đưa tin bài phản ánh các hoạt động hưởng ứng cuộc vận động; Đài Phát thanh - Truyền hình các tỉnh, thành phố đã xây dựng và phát sóng hàng nghìn tin bài, chuyên đề, phóng sự  tuyên truyền về cuộc vận động, tiêu biểu là Đài Phát thanh - Truyền hình các tỉnh, thành phố: Vĩnh Long, Bình Thuận, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Định, Quảng Ngãi, Kiên Giang, Lào Cai, Hải Dương, Lai Châu, Thái Nguyên, An Giang, Sơn La… Ngoài các chuyên mục, Đài Truyền hình Việt Nam còn có các chương trình giải trí gắn với chủ đề cuộc vận động, như: “Ô cửa bí mật”, “Hãy chọn giá đúng” đã góp phần thu hút sự quan tâm của khán giả đối với các nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa Việt Nam.

 Bộ Công Thương đã xây dựng và đưa vào vận hành trang thông tin điện tử www.tuhaoviet.vn (từ năm 2012). Bên cạnh đó, tin, bài tuyên truyền về cuộc vận động được thực hiện và đăng tải hàng ngày trên các trang thuộc các chuyên mục: Người Việt - Hàng Việt; Thị trường - Hàng hóa; Chuyển động Công Thương; Doanh nghiệp - Doanh nhân; trang địa phương.

Các cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài đã tích cực tuyên truyền, phổ biến mục đích, ý nghĩa, nội dung Cuộc vận động tới đông đảo bà con kiều bào ở 110 quốc gia, vùng lãnh thổ. Đồng thời, phối hợp với các doanh nghiệp trong nước tham gia hội chợ, triển lãm hàng Việt ở nước ngoài, qua đó quảng bá hàng hóa sản phẩm, hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên đã chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức tuyên truyền cuộc vận động trong cán bộ, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân; hướng dẫn lồng ghép thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” với các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động ở địa phương, cơ quan, đơn vị. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp lồng ghép cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” với cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư" trước đây, nay là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; phát huy vai trò tích cực của cơ quan Thường trực Cuộc vận động trong việc tham mưu với cấp ủy, phối hợp với chính quyền và các tổ chức thành viên trong triển khai thực hiện cuộc vận động ở địa phương, đơn vị. Hội Phụ nữ các cấp đã phối hợp tổ chức tuyên truyền về cuộc vận động, quảng bá sản phẩm thương hiệu Việt cho cán bộ, hội viên phụ nữ; đã hình thành câu lạc bộ, tổ, nhóm phụ nữ “Ưu tiên dùng hàng Việt”. Hội Nông dân các cấp đã phối hợp xây dựng hơn 500 phóng sự, gần 2.000 tin bài để quảng bá hàng hóa nông sản Việt Nam; tổ chức 350.000 buổi tuyên truyền, vận động 18 triệu lượt nông dân hưởng ứng cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam". Liên đoàn Lao động các cấp phối hợp tổ chức tuyên truyền về cuộc vận động cho đoàn viên, người lao động; tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm về cuộc vận động; phân phát tài liệu tuyên truyền về cuộc vận động...

Trong 10 năm qua, Ban Chỉ đạo Cuộc vận động của 59/63 tỉnh, thành phố đã tổ chức tuyên truyền được 4.718.898 cuộc với 246.111.905 lượt người tham dự; đăng tải trên 554.461 tin, bài, phóng sự; 36.030 cuộc đưa hàng Việt về nông thôn, hội chợ, triển lãm. Đã tổ chức tuyên truyền, vận động bằng nhiều hình thức lồng ghép, thông qua các buổi chiếu phim, hội diễn văn nghệ, kịch, pano, logo cuộc vận động…; tiếp tục các chuyên mục nhận biết “Hàng thật, hàng giả”, “Tự hào hàng Việt”, ban hành tài liệu hỏi - đáp về cuộc vận động, in và phát hành logo cuộc vận động để các doanh nghiệp treo tại các siêu thị, trung tâm thương mại… nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về hàng Việt Nam, gắn với việc tổ chức các lễ hội, hội chợ triển lãm, đưa hàng về nông thôn phục vụ Tết Nguyên đán.

Bổ sung cơ chế thực hiện cuộc vận động

Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền các địa phương đã tổ chức rà soát, bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện hàng ngàn văn bản pháp quy, xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế phát triển sản xuất, thiết lập hệ thống phân phối đưa hàng hóa Việt đến với người tiêu dùng trên cả nước. Đã rà soát, ban hành các cơ chế, chính sách cho vay vốn, hỗ trợ lãi suất vốn vay cho các doanh nghiệp duy trì và phát triển sản xuất kinh doanh; xây dựng, rà soát, bổ sung hoàn thiện hàng rào kỹ thuật để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và sản xuất trong nước; hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đề ra các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường thông thoáng cho sản xuất kinh doanh hàng Việt. Bộ Công Thương đã chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều Luật Bảo vệ người tiêu dùng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về danh mục hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phải đăng ký hợp đồng mẫu. Bộ đã ban hành các văn bản chỉ đạo công tác quản lý an toàn thực phẩm, ngành Công Thương chỉ đạo Sở Công Thương các tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết dứt điểm các vụ vi phạm pháp luật an toàn thực phẩm tại các địa phương; tổ chức các đoàn thanh, kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm tại một số tỉnh, thành phố; hoàn thành việc xây dựng 12 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho sản phẩm và hàng hóa nhóm 2 (các hàng hóa có nguy cơ gây mất an toàn); tổ chức hội nghị toàn quốc về ngành công nghiệp môi trường nhằm thúc đẩy các hoạt động liên quan đến phát triển ngành công nghiệp môi trường tại Việt Nam giai đoạn 2013 - 2015. Bộ Y tế đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Quốc hội và Chính phủ ban hành các văn bản liên quan đến thực hiện cuộc vận động, nhiều quy định theo hướng ưu tiên thuốc sản xuất trong nước, như: Luật Dược; Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi; Quyết định số 1976/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020 và tầm nhìn 2030; Quyết định 68/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành dược Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn 2030; Thông tư số 40/2013/TT-BYT ban hành Danh mục thuốc thiết yếu đông y, thuốc từ dược liệu; Thông tư số 32/2018/TT-BYT; Thông tư số 40/2014/TT-BYT ban hành và hướng dẫn thực hiện danh mục tân dược thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm Y tế; Thông tư số 05/2015/TT-BYT ban hành và hướng dẫn thực hiện danh mục thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm Y tế...; Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 13 nghị định, 3 quyết định có liên quan đến công tác quản lý nhà nước lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng; ban hành 46 thông tư, thông tư liên tịch, 1 quyết định thuộc lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng; tổng số Tiêu chuẩn Việt Nam được xây dựng và công bố 733 tiêu chuẩn; tổng số tiêu chuẩn Việt Nam do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng 508...; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã trình Quốc hội xem xét, thông qua 8 dự án luật, trong đó có 5 luật liên quan đến hàng hóa nông sản gồm: Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật, Luật Thú y, Luật Lâm nghiệp, Luật Thủy sản sửa đổi, Luật Trồng trọt và Luật Chăn nuôi. Đã trình Chính phủ ban hành 71 nghị định; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 41 quyết định đảm bảo đầy đủ cơ sở pháp lý để quản lý các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Bộ đã ban hành 503 thông tư trong giai đoạn 2009 - 2018. Hàng năm Bộ đều rà soát, cập nhật, điều chỉnh danh mục các sản phẩm vật tư nông nghiệp được phép lưu hành tại Việt Nam để phù hợp với thực tiễn sản xuất,...

Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp

Việc tổ chức các hội nghị kết nối cung cầu hàng hóa trong nước, tạo ra không gian giao lưu để các doanh nghiệp phân phối và doanh nghiệp sản xuất hợp tác, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm hàng hóa trong nước.

Hệ thống phân phối hàng Việt từng bước được tạo lập ở các địa phương, hình thành các kênh phân phối hàng hóa, dịch vụ Việt đến người tiêu dùng trên thị trường nội địa, đưa hàng Việt đến với người tiêu dùng và tác động tích cực đến thói quen mua sắm của người tiêu dùng Việt Nam. Các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ triển lãm, giới thiệu hàng Việt, đưa hàng Việt về nông thôn, khu công nhân được tổ chức hầu hết ở các địa phương nhằm đưa hàng Việt đến với người tiêu dùng.

Chương trình bình ổn thị trường: Mô hình này đã góp phần phát triển hệ thống phân phối, giúp người dân tiếp cận được hàng Việt chất lượng bảo đảm, giá hợp lý, đặc biệt chú trọng cho các đối tượng có thu nhập thấp tại các khu công nghiệp và khu vực nông thôn. Thông qua các điểm bán hàng bình ổn và các chuyến đưa hàng Việt về nông thôn, các khu công nghiệp, khu chế xuất, người dân tiếp cận được nguồn hàng chất lượng bảo đảm, giá cả phù hợp, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh, đồng thời định hướng, khuyến khích thói quen tiêu dùng hàng Việt. Hiện trên toàn quốc có khoảng hơn 20.000 điểm bán hàng bình ổn thị trường, trong đó chủ yếu tiêu thụ nông sản, thực phẩm an toàn và các hàng hóa thiết yếu Việt Nam.

Thực hiện Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 253/QĐ-TTg ngày 25/11/2003, đến nay, Bộ Công Thương đã tổ chức các hoạt động tôn vinh các sản phẩm Việt, doanh nghiệp Việt tiêu biểu gắn với cuộc vận động, như: Chương trình Thương hiệu quốc gia; Doanh nhân, doanh nghiệp xuất sắc toàn quốc; Doanh nghiệp phát triển bền vững; giải Thương hiệu Vàng; Thương mại Dịch vụ Việt Nam… Thông qua các chương trình đã phát hiện, tôn vinh, động viên kịp thời các doanh nghiệp thương hiệu Việt sản xuất, phân phối sản phẩm thương hiệu Việt, cung ứng dịch vụ thương hiệu Việt có chất lượng tại thị trường trong nước.

Công tác quản lý thị trường

Ở Trung ương, các cơ quan, tổ chức là thành viên Ban chỉ đạo đã chủ động, tích cực triển khai các hoạt động kiểm tra, giám sát theo chức năng, nhiệm vụ, góp phần tăng cường công tác quản lý thị trường, đảm bảo tính minh bạch về thông tin, công bằng cho các doanh nghiệp và quyền lợi cho người tiêu dùng (Mặt trận Tổ quốc chủ động phối hợp với các bộ, tổ chức thành viên giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, về các hoạt động nhập khẩu các mặt hàng có biểu hiện bán phá giá hàng trong nước; Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý các trường hợp vi phạm...).

Ban Chỉ đạo Cuộc vận động các tỉnh, thành phố tăng cường phối hợp với Ban Chỉ đạo đấu tranh, ngăn chặn hàng lậu, hàng giả, hàng gian lận thương mại và Ban Chỉ đạo vệ sinh an toàn thực phẩm. Thường xuyên tổ chức các cuộc kiểm tra liên ngành, các đợt giám sát đối với các cơ sở sản xuất và dịch vụ vận chuyển, kinh doanh hàng hóa. Qua kiểm tra, giám sát đã góp phần cùng lực lượng chức năng xử lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh, vận chuyển hàng giả, kém chất lượng, hàng vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và sản xuất trong nước. Lực lượng Quản lý thị trường các tỉnh, thành phố đã nghiêm túc quán triệt chỉ đạo của cấp trên, kịp thời xây dựng và triển khai phương án, kế hoạch kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đã làm tốt công tác quản lý địa bàn, chú trọng kiểm tra, xử lý các vấn đề nổi cộm, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Quản lý thị trường đã kịp thời kiểm tra, xử lý, tiến hành xử phạt cũng như chuyển cơ quan có chức năng khởi tố các vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.

Doanh nghiệp và người tiêu dùng tham gia hưởng ứng Cuộc vận động

Các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước cũng như các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác và các nhà sản xuất kinh doanh đã tích cực triển khai các giải pháp, hoạt động hưởng ứng cuộc vận động; tuyên truyền, vận động cán bộ, công nhân viên, người lao động ý thức được trách nhiệm và quyền lợi của doanh nghiệp đối với cuộc vận động; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất, đổi mới công tác quản lý điều hành; thiết lập hệ thống phân phối sản phẩm; tiết kiệm chi phí, hạ giá thành, đi đôi liên doanh, liên kết sản xuất, cung cấp dịch vụ có chất lượng và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường nội địa và phục vụ xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp tự thiết kế, làm chủ các quy trình sản xuất, chế tạo, thi công các sản phẩm có hàm lượng khoa học - công nghệ tiên tiến, với tỷ lệ nội địa hóa trên 90%, góp phần nâng cao năng suất lao động, giá trị gia tăng của sản phẩm hàng hóa và thay thế hàng nhập khẩu, tiết kiệm ngoại tệ cho đất nước.

Các doanh nghiệp Thương mại trong thời gian qua cũng đã tích cực tham gia cuộc vận động. Bằng các cam kết đưa hàng Việt vào các kênh bán hàng, các doanh nghiệp đã góp phần làm cho tỉ trọng hàng hóa Việt Nam trên thị trường trong nước duy trì ở tỉ lệ cao và đảm bảo sự ổn định.

Thực hiện cam kết với người tiêu dùng, các doanh nghiệp sản xuất trong nước luôn chú trọng đến việc đảm bảo chất lượng của sản phẩm. Để bảo vệ và giữ uy tín, các doanh nghiệp đã chú trọng việc xây dựng thương hiệu sản phẩm, đăng ký chất lượng và sở hữu thương hiệu sản phẩm.

Chương trình đưa hàng Việt về nông thôn, vùng sâu, vùng xa, khu công nghiệp, khu chế xuất trong thời gian qua được các doanh nghiệp quan tâm và đã trở thành một trong các nội dung trọng tâm hưởng ứng cuộc vận động. Đến nay, các đợt bán hàng đã thu hút được đông đảo người dân địa phương đến thăm quan, mua sắm; bước đầu đã tạo dựng được niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm nội địa (gắn với Chương trình bình ổn thị trường).

Cuộc vận động đã tác động tích cực đến toàn xã hội, giúp người tiêu dùng, cơ quan, đơn vị, tổ chức nhận thức đầy đủ hơn về trách nhiệm, quyền lợi của người tiêu dùng đối với sản xuất trong nước; từ đó thay đổi thái độ, hành vi ưu tiên mua sắm, tiêu dùng hàng hoá thương hiệu Việt, coi đó là thể hiện lòng yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc và bước đầu hình thành nét đẹp văn hóa của người tiêu dùng Việt Nam.

Qua 10 năm triển khai thực hiện cuộc vận động, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên, người tiêu dùng Việt Nam đã có ý thức hơn trong ưu tiên mua sắm, sử dụng hàng hoá sản xuất trong nước trong đời sống sinh hoạt hằng ngày; đồng thời, vận động người thân, gia đình, bạn bè ưu tiên sử dụng hàng hóa thương hiệu Việt: Có 88% người tiêu dùng cho biết họ quan tâm đến cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Trong đó, “Rất quan tâm” là 53% và “Quan tâm có mức độ” là 35%; số người “ít quan tâm” hoặc “không biết có cuộc vận động này” chiếm tỷ lệ thấp 12 %. 67% người được hỏi cho rằng, kể từ khi có cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, bản thân họ đã “Tự xác định khi mua hàng hóa sẽ ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; 52% cho rằng “Khuyên người thân trong gia đình, bạn bè, người quen nên mua hàng Việt Nam”; 36% cho rằng “Trước đây có thói quen thường mua hàng có nguồn gốc xuất xứ từ nước ngoài nay đã dừng mua (hoặc mua ít hơn), thay vào đó là mua hàng Việt Nam”. Có 61% người được hỏi cho biết: Nguồn thông tin chủ yếu của người dân về cuộc vận động qua Đài Truyền hình Việt Nam; các nguồn thông tin khác đều ghi nhận tỷ lệ dưới 50%.

Đa số người được hỏi cho rằng, khi có nhu cầu mua sắm hàng hóa, họ thường quan tâm đến các yếu tố: “Chất lượng” (85%); “Giá cả” (74%); “Độ an toàn của sản phẩm đối với sức khỏe người tiêu dùng” (68%); “Nguồn gốc xuất xứ (sản xuất từ nước ngoài) của sản phẩm” (56%). Một bộ phận đáng kể (49%) quan tâm đến “Thương hiệu” của sản phẩm. Chỉ có 15% quan tâm đến “Mức độ quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng” của sản phẩm.

Các nhóm hàng hóa sản xuất trong nước có tỷ lệ được đa số người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng mua sắm hơn so với những năm trước đây là “Nông sản, rau quả” (70%); “Các sản phẩm dệt may” (66%); “Thực phẩm” (58%); cho rằng “Các sản phẩm da, giày” (47%);  cho rằng “Các sản phẩm đồ gia dụng” (42%).

Sau 10 năm thực hiện, cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã được các cấp, các ngành và đông đảo các doanh nghiệp và tầng lớp nhân dân hưởng ứng thực hiện và đạt được những kết quả thiết thực, góp phần khẳng định năng lực sản xuất, kinh doanh, phân phối của các doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam; đồng thời qua đó phát huy được lòng yêu nước, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc và tinh thần đoàn kết chung sức, chung lòng của các tầng lớp nhân dân trước những khó khăn thách thức của đất nước, góp phần huy động nội lực trong nước để thực hiện nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững.

Tuy nhiên, cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trong 10 năm qua cũng còn một số hạn chế, khuyết điểm, đó là: Nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân về cuộc vận động chưa đầy đủ, chưa quan tâm đến các hoạt động và kết quả triển khai cuộc vận động. Trong tổ chức thực hiện cuộc vận động, công tác phối hợp, kiểm tra, giám sát của các Ban Chỉ đạo chưa thường xuyên, chủ yếu thực hiện lồng ghép với các nội dung nhiệm vụ có liên quan của ngành hoặc các ngành tự giám sát, quản lý theo đối tượng (do thiếu nguồn lực và kinh nghiệm), đánh giá chưa sâu sát tình hình ở các địa phương được phân công theo dõi. Vì vậy, cần phát hiện, khắc phục kịp thời những hạn chế.

Một số giải pháp nhằm thực hiện tốt cuộc vận động

Một là, Mặt trận Tổ quốc các cấp tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt và tổ chức thực hiện Thông báo Kết luận số 264 - TB/TW của Bộ Chính trị; Kết luận 107 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với thực hiện cuộc vận động; Chỉ thị số 24/CT-TTg, ngày 17/9/2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” và các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong giai đoạn mới.

Hai là, phát huy vai trò của Mặt trận và các đoàn thể, tổ chức xã hội, nghề nghiệp, các cơ quan tuyên truyền, thông tấn, báo chí trong công tác tuyên truyền về cuộc vận động, vận động cán bộ, đoàn viên, hội viên, người tiêu dùng ưu tiên mua sắm, sử dụng hàng Việt Nam, xây dựng văn hóa tiêu dùng của người Việt Nam trong giai đoạn mới; biểu dương các tập thể, cá nhân thực hiện tốt cuộc vận động ở địa phương, đơn vị, cơ sở.

Ba là, tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện Đề án Phát triển thị trường trong nước gắn với cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" theo Quyết định số 634/QĐ-TTg, ngày 29/4/2014 của Thủ tướng Chính phủ; trong đó tập trung vào 3 nhóm giải pháp: 1) Nhóm giải pháp hỗ trợ nhằm thay đổi tích cực về nhận thức và hành vi của cộng đồng; 2) Nhóm giải pháp hỗ trợ phát triển hệ thống phân phối hàng Việt Nam cố định và bền vững; 3) Nhóm giải pháp hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam và hàng Việt Nam.

Bốn là, rà soát, ban hành bổ sung cơ chế, chính sách khuyến khích sản xuất và bảo vệ thị trường trong nước phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), khuyến khích và định hướng tiêu dùng của nhân dân. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp phụ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hóa trong các sản phẩm hàng hóa Việt Nam. Tăng cường công tác quản lý, chấn chỉnh các hoạt động quản lý thị trường, hải quan, thuế; xử lý nghiêm hành vi vi phạm về chất lượng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm.

Năm là, tổ chức điều tra, khảo sát thị trường, điều tra thị hiếu, nhu cầu người tiêu dùng; tổ chức hội thảo, triển lãm, hội chợ, xúc tiến thương mại, đưa hàng Việt về nông thôn, khu công nhân. Các doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới, ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ; thực hiện các cam kết bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng; xây dựng được thương hiệu sản phẩm, hàng hóa Việt Nam.

Sáu là, các cơ quan, đơn vị và tổ chức chính trị - xã hội sử dụng hàng hóa nội địa khi thực hiện mua sắm công; các doanh nghiệp, người sản xuất, kinh doanh trong nước khi triển khai thực hiện các dự án, công trình sử dụng các trang thiết bị, nguyên vật liệu nội địa và dịch vụ có chất lượng tương đương hàng ngoại nhập để sản xuất và kinh doanh.

Bảy là, tăng cường hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra thực hiện cuộc vận động ở các cấp. Kiện toàn, củng cố về tổ chức và nâng cao hoạt động của Ban Chỉ đạo Cuộc vận động ở Trung ương và cấp tỉnh. Định kỳ hằng năm sơ kết Cuộc vận động và tổ chức tổng kết Cuộc vận động vào năm 2025.

Tám là, tăng cường các hoạt động giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm; nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội sử dụng hàng hóa nội địa khi thực hiện mua sắm công.

Trương Thị Ngọc Ánh

Phó Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tin liên quan
Đọc nhiều
Bình luận nhiều