Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trong công tác phòng, chống tham nhũng ở cơ sở

(Mặt trận) - Những năm qua, thực hiện công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tăng cường hoạt động giám sát thông qua Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng có sự góp mặt của Ban Công tác Mặt trận, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chức năng giám sát ở cơ sở theo quy định của pháp luật.

Thực trạng hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trong công tác phòng, chống tham nhũng ở cơ sở

Công tác chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trong thực hiện phòng, chống tham nhũng

Thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật có liên quan về phòng, chống tham nhũng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập trung đề ra các chủ trương, giải pháp để nâng cao ý thức, trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Trong quá trình thực thi công vụ, phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời những biểu hiện tiêu cực, hành vi tham nhũng. Tăng cường công tác quản lý, đưa việc đấu tranh phòng, chống tham nhũng thành nhiệm vụ thường xuyên của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp; gắn công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí với việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Thực hiện chức năng giám sát của Mặt trận và tăng cường việc thực hiện giám sát ở cơ sở, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn quan tâm hướng dẫn hoạt động giám sát của địa phương. Mặt trận các cấp chú trọng hoạt động giám sát của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Hàng năm, trong văn bản hướng dẫn xây dựng chính quyền, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đều quan tâm hướng dẫn cụ thể việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (Theo Pháp lệnh 34/2007/PL-UBTVQH11 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội), trong đó nhấn mạnh về tăng cường hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Để đảm bảo cho Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hoạt động hiệu quả hơn, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành nhiều hướng dẫn cụ thể về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng như, thông tri hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tại xã, phường, thị trấn. Thông tri đã hướng dẫn cụ thể về số lượng, tiêu chuẩn, điều kiện thành viên Ban Thanh tra nhân dân, trình tự bầu và công nhận, bãi nhiệm, miễn nhiệm và bầu thành viên thay thế thành viên Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Đồng thời, thông tri đã quy định cụ thể hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Thanh tra nhân dân, đối tượng, nội dung và phạm vi giám sát của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ban hành; thông tư quy định về lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân. Phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng và ban hành thông tư quy định về lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Cùng với việc nâng cao vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, nhất là chú trọng công tác giám sát ở cơ sở, hằng năm, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đều đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các tỉnh, thành phố hướng dẫn Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện, cấp xã giám sát thực hiện có hiệu quả Quy chế dân chủ ở cơ sở, đẩy mạnh giám sát của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ở địa phương. Đồng thời, có hướng dẫn việc đánh giá hoạt động hàng năm của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, định kỳ báo cáo Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để tổng hợp.

Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức nhiều hội nghị tập huấn cho cán bộ Mặt trận các cấp, trong đó đều quan tâm hướng dẫn Mặt trận Tổ quốc các địa phương thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, tăng cường hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng; soạn bài giảng thống nhất về Quy chế dân chủ ở cơ sở trong toàn quốc để tập huấn cho cán bộ Mặt trận các cấp ở địa phương; biên soạn và phát hành cuốn “Sổ tay Hướng dẫn công tác giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” làm cẩm nang cho cán bộ trong hệ thống Mặt trận thực hiện công tác giám sát, phản biện xã hội, góp phần phát huy và tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở, tạo điều kiện để cán bộ Mặt trận cơ sở thực hiện có hiệu quả chức năng giám sát thông qua Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Phát huy vai trò của Mặt trận địa phương, vai trò của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng gắn với thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở để phòng, chống tham nhũng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã xây dựng và ban hành hướng dẫn về những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác tham gia phòng chống tham nhũng, nhất là gắn với thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Tuyên truyền về công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, đã có nhiều hình thức tham gia cùng với cấp ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, các tổ chức thành viên và đặc biệt là phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng như báo, đài phát thanh, truyền hình... để đẩy mạnh công tác truyền thông về phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng; công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng kết quả phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng…

Bên cạnh đó, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí được Đảng đoàn, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đặc biệt quan tâm. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành “Chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí giai đoạn 2018 - 2020”; ban hành “Quy trình tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh, tố cáo về tham nhũng, lãng phí, về suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên“; phối hợp với Ban Nội chính Trung ương, Ban Dân vận Trung ương, các ban của Đảng tham gia hội thảo giám sát quyền lực, tạo cơ chế để Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và nhân dân giám sát người đứng đầu, cán bộ, công chức, đảng viên; triển khai, hướng dẫn địa phương thực hiện theo Quyết định số 99-QĐ/TW ngày 3/10/2017 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về ban hành “Hướng dẫn khung để các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Trung ương tiếp tục phát huy vai trò của nhân dân trong đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” và Quy định số 124-QĐ/TW, ngày 2/2/2018 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên”…

Những quy định này đã giúp cho Mặt trận các cấp có cơ sở để thực hiện tốt hơn chức năng giám sát, đặc biệt là nâng cao trách nhiệm của Mặt trận ở cơ sở, mà đại diện là Ban Công tác Mặt trận trong việc cùng với nhân dân phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trong đấu tranh phòng ngừa tham nhũng, phát hiện và bài trừ tham nhũng ở cơ sở. Đồng thời, góp phần nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền cơ sở về hoạt động giám sát của nhân dân, tạo điều kiện để Mặt trận thực hiện tốt hơn vai trò, trách nhiệm là đại diện cho quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền vững mạnh.

Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ở cơ sở trong công tác phòng, chống tham nhũng

Hoạt động giám sát của Ban Thanh tra nhân dân

Thông qua hoạt động của mình, các Ban Thanh tra nhân dân thực hiện quyền lực của nhân dân để giám sát mọi hoạt động của cơ quan nhà nước và mọi cá nhân ở địa phương trong việc thi hành chính sách, pháp luật và những quy định của địa phương. Ban Thanh tra nhân dân không chỉ là chủ thể để tiến hành giám sát, phát hiện, mà còn là phương tiện để nhân dân tham gia cùng giám sát. Nhiệm vụ hàng đầu của thanh tra nhân dân là giám sát thường xuyên, tại chỗ việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, giám sát việc thực hiện quy chế dân chủ ở xã; giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân; đồng thời, động viên nhân dân tham gia giám sát, phát hiện, nhằm xây dựng chính quyền thực sự là của dân, do dân, vì dân; tôn trọng và phát huy quyền dân chủ của nhân dân. Chính vì vậy, nhiệm vụ của Ban Thanh tra nhân dân chính là góp phần vào việc xây dựng chính quyền nhà nước và bảo vệ pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương.

Qua hoạt động thực tế, Ban Thanh tra nhân dân tập trung giám sát vào các lĩnh vực sau:

+ Giám sát việc thực hiện chính sách - pháp luật ở cơ sở.

Đây là một hoạt động trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, song Ban Thanh tra nhân dân tập trung giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của công dân, như: giám sát thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, lao động công ích; giám sát hoạt động của đại biểu dân cử; việc thu chi, quản lý các loại quỹ từ nhân dân đóng góp; việc thực hiện chính sách, pháp luật với người có công; việc quản lý đất đai; trật tự đô thị; các công trình xây dựng, các chính sách kinh tế, xã hội. Qua giám sát, Ban Thanh tra nhân dân đã phát hiện và kiến nghị nhiều vụ việc vi phạm, giúp chính quyền và các cơ quan chức năng xử lý nhiều cán bộ vi phạm, thu về cho ngân sách Nhà nước hàng chục tỷ đồng, hàng trăm nghìn m2 đất... Đặc biệt, giúp chính quyền cơ sở khắc phục được những thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước.

Thực hiện chức năng giám sát ở cơ sở, Ban Thanh tra nhân dân của mỗi tỉnh đã tổ chức giám sát được hàng ngàn cuộc, đã có hàng trăm kiến nghị gửi đến các cơ quan có thẩm quyền. Theo báo cáo kết quả 3 năm thực hiện Kết luận số 120-KL/TW ngày 7/1/2016 của Bộ Chính trị khóa XI “Về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, trung bình mỗi năm, Ban Thanh tra nhân dân cả nước đã tham gia khoảng hơn 52.000 cuộc giám sát; kiến nghị xử lý hơn 12.000 các vụ việc, vấn đề cụ thể. Điển hình như ở Thành phố Hồ Chí Minh, trong 2 năm qua, Ban Thanh tra nhân dân xã, phường, thị trấn đã tổ chức được 1.148 cuộc giám sát, qua đó đã kiến nghị, phản ánh bằng văn bản 164 nội dung và được Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn xem xét giải quyết kịp thời; thành phố Hải Phòng: Ban Thanh tra nhân dân các xã, phường, thị trấn đã triển khai 390 cuộc giám sát định kỳ và 135 cuộc giám sát; Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn thành phố đã giám sát 225 công trình. Ban Thanh tra nhân dân tỉnh Quảng Nam tổ chức giám sát được 578 vụ việc; Hà Nội tổ chức 9.119 cuộc; Bình Thuận tổ chức được 156 cuộc; Phú Yên tổ chức được 973 cuộc; Nghệ An tổ chức được 1.186 cuộc giám sát.

Công tác giám sát của Ban Thanh tra nhân dân ngày càng được chú trọng, các thành viên Ban Thanh tra nhân dân đã có nhiều nỗ lực, tâm huyết trong hoạt động giám sát, góp phẩn ổn định trật tự và xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Hiện nay, tổng số Ban Thanh tra nhân dân ở 63 tỉnh, thành phố trong cả nước là 10.956 ban, trên tổng số 11.159 xã, phường, thị trấn với tổng số ủy viên là 94.184 người, đã thực hiện 40.221 cuộc giám sát, có kiến nghị đối với 7.773 vụ việc, các cơ quan có thẩm quyền đã xem xét, giải quyết 4.453 vụ việc.

+ Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn.

Trong nhiều năm qua, tình hình khiếu nại, tố cáo ngày càng phức tạp, có nơi, có lúc gia tăng trong sự phát triển kinh tế, đô thị hóa và hình thành khu công nghiệp, tranh chấp đất đai, đền bù đất đai, môi trường ô nhiễm, việc điều hành và quản lý ở địa phương... đòi hỏi các cấp các ngành phải nâng cao trách nhiệm trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân, trong đó việc giám sát của thanh tra nhân dân đã góp phần tích cực vào việc giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở, hạn chế tình trạng đơn thư vượt cấp, khiếu kiện đông người. Thực tế cho thấy, nơi nào thanh tra nhân dân thực hiện tốt chức năng này và có kiến nghị chính quyền kịp thời giải quyết thì nơi đó rất ít đơn thư khiếu nại vượt cấp, tình hình xã hội ổn định, kinh tế phát triển. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thanh tra nhân dân đã phân công cụ thể từng ủy viên phụ trách từng địa bàn để nắm bắt thông tin, phản ánh của nhân dân, đặt hòm thư để nhân dân phản ánh ý kiến, kiến nghị chính quyền và các ngành chức năng giải quyết và trả lời đơn thư cho công dân đúng thời hạn quy định, do vậy, việc giải quyết đơn thư khiếu nại của công dân trên toàn quốc có nhiều chuyển biến tích cực trong những năm gần đây. Nhiều nơi, chính quyền đã mời thanh tra nhân dân tham gia cùng tiếp dân và tham gia giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo.

+ Giám sát việc thực hiện Quy chế dân chủ ở xã, phường, thị trấn.

Ban Thanh tra nhân dân đại diện nhân dân thực hiện quyền kiểm tra, giám sát và động viên nhân dân cùng giám sát hoạt động của chính quyền địa phương. Thời gian vừa qua, Ban Thanh tra nhân dân đã tiến hành giám sát và đạt kết quả ở một số nội dung như: Giám sát về hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, việc thực hiện Nghị quyết của Hội đồng nhân dân và quyết định của Ủy ban nhân dân, giám sát hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân và cán bộ xã, giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền, việc nghiệm thu và quyết toán các công trình do dân đóng góp, thu chi các loại quỹ và lệ phí, các khoản đóng góp của nhân dân, việc thực hiện chế độ, chính sách ưu đãi, giúp đỡ thương bệnh binh, gia đình liệt sỹ, những người và gia đình có công với nước. Ngoài ra, thanh tra nhân dân còn giám sát việc bầu trưởng thôn, trưởng ấp và tham gia các Ban Giám sát công trình thực hiện quyền giám sát đối với những công trình hạ tầng cơ sở do dân tự đóng góp hoặc nhân dân và Nhà nước cùng làm.

Ban Thanh tra nhân dân giám sát hoạt động của chính quyền địa phương về việc thực hiện các nội dung cần phải công khai, thông báo đến nhân dân được biết về những chủ trương, chính sách, quy định của Nhà nước có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của nhân dân; giám sát về công khai các thủ tục hành chính, các nguồn quỹ do nhân dân đóng góp và việc sử dụng nguồn ngân sách được cấp tại địa phương. Việc đẩy mạnh giám sát thực hiện dân chủ ở cơ sở đã tạo điều kiện cho Mặt trận và nhân dân thực hiện tốt quyền giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, giám sát cán bộ, công chức tại địa phương, góp phần đẩy lùi tệ quan liêu, ngăn chặn những hành vi nhũng nhiễu, hạn chế “tham nhũng vặt” tại một số cơ quan hành chính nhà nước.

Ban Thanh tra nhân dân ở cơ sở còn thực hiện chức năng giám sát việc công khai, minh bạch ngân sách địa phương, các nguồn quỹ thu được và việc sử dụng các quỹ đã giúp đẩy lùi tiêu cực, ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật, làm tăng niềm tin của nhân dân đối với Đảng, với Nhà nước, với chính quyền địa phương. Qua giám sát việc triển khai Quy chế dân chủ ở cơ sở cho thấy vai trò của Ban Thanh tra nhân dân hết sức quan trọng, giúp chính quyền địa phương khắc phục những thiếu sót trong công tác quản lý, chấn chỉnh những vấn đề tiêu cực, góp phần xây dựng chính quyền ở cơ sở trong sạch, vững mạnh.

Hoạt động giám sát của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng

Giám sát đầu tư của cộng đồng là hình thức giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thể hiện rõ tính chất về giám sát của nhân dân, tức là nhân dân tự nguyện theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định pháp luật của các đối tượng bị giám sát, sau đó phát hiện và kiến nghị lên cơ quan nhà nước có thẩm quyền, giải quyết. Thực hiện chức năng này, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã chủ động giám sát các công trình, dự án, công trình đang triển khai thực hiện ở địa phương, qua đó đã tích cực tham gia kiến nghị với các cấp chính quyền kịp thời chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, thiếu sót trong công tác quản lý. Việc tuân thủ theo quy trình, kỹ thuật cũng được thực hiện chặt chẽ hơn, lợi ích cộng đồng cơ bản được đảm bảo, dân chủ cơ sở được phát huy, tăng tính minh bạch trong thực hiện.

Thực hiện Nghị định số 84/2015/NĐ-CP ngày 30/9/2015, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng của hầu hết các tỉnh, thành phố trên cả nước đã được củng cố, kiện toàn, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã được thành lập ở hầu hết các địa phương. Ở một số tỉnh, thành phố, xã Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã được kiện toàn triệt để như: Nghệ An có 480/480 xã có Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, Lâm Đồng có 147/147, Thái Nguyên có 180/180 xã có Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng… Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã được thành lập ở hầu hết các địa phương. Hiện nay, trên cả nước có 13.055 Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trên tổng số 11.159 xã, phường, thị trấn với tổng số thành viên Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng là 92.285 người, trong đó có 8.846 ban được cấp kinh phí (chiếm tỷ lệ 68%), số ban chưa được cấp kinh phí 4.209 ban; tổng số cuộc giám sát đầu tư của cộng đồng được thực hiện trong năm 2018 là 35.490 cuộc; số việc đã kiến nghị, xử lý là 6.481 vụ việc, số việc được cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư, nhà thầu, chủ đầu tư xử lý, giải quyết là 5.809 vụ việc (số liệu tính từ 1/1/2018 đến 30/10/2018).

Hoạt động của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng nhằm mục đích theo dõi, đánh giá việc chấp hành các quy định về quản lý đầu tư của cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư, chủ đầu tư, ban quản lý dự án, các nhà thầu và đơn vị thi công dự án trong quá trình đầu tư. Phát hiện, kiến nghị với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về các việc làm vi phạm các quy định về quản lý đầu tư để kịp thời ngăn chặn và xử lý các việc làm sai quy định, gây lãng phí, thất thoát vốn và tài sản của Nhà nước, xâm hại lợi ích của cộng đồng. Các Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng chủ yếu giám sát, phát hiện những thiếu sót, sai phạm trong quá trình đầu tư, thi công công trình; vi phạm về tiến độ, kế hoạch đầu tư; vi phạm quy trình, quy phạm kỹ thuật, chủng loại; gây thất thoát tài sản, vốn; vi phạm về xử lý chất thải và vệ sinh môi trường... (kể cả đối với các công trình do nhân dân đóng góp), kịp thời phản ánh với đơn vị chịu trách nhiệm thi công để khắc phục. Trong những năm qua, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng nhiều nơi đã phát huy tốt vai trò của mình, tổ chức giám sát được hàng trăm cuộc và có nhiều kiến nghị được các cơ quan có thẩm quyền đánh giá cao. Điển hình, như: Hà Nội tổ chức được 3.219 cuộc giám sát và được cơ quan có thẩm quyền xử lý 760 kiến nghị; Nghệ An tổ chức được 1.621 cuộc giám sát và được các cơ quan có thẩm quyền xử lý 177 kiến nghị; Phú Thọ tổ chức 1001 cuộc và được xử lý 149 kiến nghị; Long An tổ chức 1.113 cuộc và được xử lý 154 kiến nghị; Tiền Giang tổ chức được 515 cuộc và được xử lý 96 kiến nghị; Thành phố Hồ Chí Minh: tổ chức được 739 cuộc giám sát các công trình trên địa bàn, có 65 kiến nghị đã được cơ quan chức năng xem xét giải quyết…

Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ngày càng hoạt động có hiệu quả, tích cực theo sát các công trình thi công, dự án thực hiện ở địa phương, ghi nhận ý kiến của nhân dân, vận động nhân dân cùng tham gia giám sát, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, kịp thời phản ánh với các cấp chính quyền kịp thời chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, thiếu sót trong công tác quản lý, đề xuất kiến nghị đơn vị thi công thực hiện đúng yêu cầu kỹ thuật và khắc phục những thiếu sót để đảm bảo chất lượng công trình, đảm bảo lợi ích cộng đồng và phát huy dân chủ cơ sở. Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã thực sự là công cụ để nhân dân ở xã, phường, thị trấn thực hiện quyền giám sát các công trình xây dựng tại địa phương. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhiều thành viên Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng có trách nhiệm rất cao khi được nhân dân giao nhiệm vụ giám sát, kiểm tra, phát hiện những việc làm trái pháp luật của nhà thầu, chủ đầu tư, đơn vị thi công…

Một số giải pháp tăng cường của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trong công tác phòng, chống tham nhũng

Một là, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục quán triệt trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc về thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về đấu tranh phòng, chống tham nhũng; thực hiện có hiệu quả chức năng giám sát của Mặt trận Tổ quốc, đẩy mạnh giám sát ở cơ sở qua hoạt động giám sát của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp quan tâm, chú trọng đến thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, phát huy tốt hơn nữa vai trò giám sát, phát hiện của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, góp phần đẩy lùi tham nhũng tại địa phương.

Hai là, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến về nội dung, mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác thanh tra nhân dân và giám sát đầu tư của cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên công chức và nhân dân về công tác này. Tiếp tục tổ chức quán triệt sâu rộng các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về tăng cường vai trò của nhân dân trong việc tham gia xây dựng chính quyền, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, trong đó có các văn bản về thanh tra nhân dân và giám sát đầu tư của cộng đồng.

Ba là, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp chủ động tham mưu với cấp uỷ, phối hợp với chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo và tạo điều kiện để Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hoạt động. Tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn, chăm lo kiện toàn tổ chức, định hướng hoạt động cho Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Hoàn thiện về tổ chức bộ máy và tăng cường, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Mặt trận ở cơ sở để nâng cao năng lực tham gia phát hiện, kiến nghị xử lý các vụ việc, vụ án tham nhũng.

Bốn là, song song với việc củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, cần tiếp tục củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, Ban Công tác Mặt trận, làm cơ sở nâng cao công tác Mặt trận tham gia xây dựng chính quyền. Đồng thời, căn cứ vào tình hình cụ thể của từng địa phương để lựa chọn nội dung giám sát cho phù hợp và đúng chức năng, quyền hạn của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng. Tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của các Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, thực hiện triển khai các hoạt động giám sát theo đúng quy định của pháp luật, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, nhân rộng mô hình, cách làm hay, hiệu quả, khắc phục những hạn chế để thực hiện ngày càng có hiệu quả các nội dung có liên quan.

Năm là, kiến nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cần quy định rõ trách nhiệm của những người có thẩm quyền duyệt quy hoạch, dự án; các chủ đầu tư; các đơn vị thi công và cơ quan quản lý nhà nước... trong việc tạo điều kiện để Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng hoạt động theo đúng thẩm quyền quy định trong pháp luật (như chế độ công khai dự án, thông tin, tài liệu liên quan đến dự án...).

Sáu là, cơ quan có thẩm quyền làm tốt công tác thi đua khen thưởng để kịp thời động viên những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác này, đồng thời xem xét xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân có vi phạm để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Xây dựng, hoàn thiện cơ chế bảo vệ người tố cáo các hành vi tham nhũng, lãng phí, kịp thời biểu dương, khen thưởng xứng đáng cho người tố cáo tham nhũng. Phát huy tốt vai trò của nhân dân và toàn xã hội trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Quản Thị Thanh Hải

ThS, Ban Dân chủ - Pháp luật, UBTƯ MTTQ Việt Nam

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tin liên quan
Đọc nhiều
Bình luận nhiều