Tăng cường nắm bắt và định hướng dư luận xã hội trên internet, mạng xã hội

(Mặt trận) - Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, nhân loại đã và đang có một phương tiện, công cụ hữu hiệu để phục vụ đời sống và phát triển xã hội - đó là internet, mạng xã hội. Đây chính là một trong những kênh thông tin, công cụ hữu hiệu cần phải được khai thác triệt để và sử dụng có hiệu quả trong công tác nắm bắt và định hướng dư luận, nhất là nắm bắt tình hình nhân dân của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Một số nét về internet, mạng xã hội ở Việt Nam1

Đặc điểm, xu thế phát triển

Trong những năm gần đây, internet, mạng xã hội ở Việt Nam thu hút đông đảo người dân tham gia. Năm 2017, có 50,05 triệu người dùng internet chiếm 53% dân số, tăng 6% so với năm 2016; có 46 triệu người dùng mạng xã hội, chiếm 48% dân số. Năm 2018, lượng người sử dụng internet đạt 64 triệu người dùng, chiếm đạt 67% dân số; có 55 triệu người dùng đang hoạt động, đạt tỉ lệ 57%. Tổng lượng ý kiến thảo luận, bày tỏ chính kiến từ 2015 đến 2017 đã tăng lên từ 20 tỷ đến 55 tỷ. Như vậy, chỉ tính trong 2 năm (2015, 2017), trong khi lượng người dùng chỉ tăng 57%, thì lượng thảo luận tăng lên đến 175% (gấp hơn 3 lần). Uớc tính năm 2018, tổng lượng thảo luận sẽ còn tăng cao gấp đôi so với năm 2017. Năm 2017, trung bình mỗi ngày, một người dùng mạng xã hội sẽ đóng góp 2,7 thảo luận trên mạng xã hội, chứ không còn đơn thuần là lướt web để nhận thông tin một cách im lặng và một chiều; trong đó, mức độ sẵn sàng lên tiếng của người dùng mạng xã hội năm 2017 tăng 50% so với năm 2016. Mạng xã hội sẽ càng "ồn ào" hơn bao giờ hết và chi phối tác động mạnh mẽ trước các hiện tượng, quá trình xã hội. Chính điều này đã làm cho tổng lượng thảo luận, bày tỏ chính kiến của toàn mạng xã hội tăng lên nhanh chóng. Trung bình một chủ đề nóng trong năm 2017 tạo ra lượng thảo luận gấp đôi so với năm 2016 (trong năm 2016, mỗi chủ đề nóng chỉ thu hút khoảng 155 nghìn lượt bài viết và thảo luận, thì con số này đã tăng lên đến 300 nghìn vào năm 2017).

Cơ hội do internet, mạng xã hội mang lại

Khả năng lan truyền thông tin tăng lên cả về tốc độ và tầm ảnh hưởng. Nếu một sự kiện, quá trình xã hội có tác động đến nhận thức và lợi ích của công chúng, người dân sẽ sẵn sàng thể hiện mối quan tâm, bày tỏ chính kiến và chia sẻ cho nhiều người. Điều này giúp tốc độ lan truyền thông tin nhanh hơn và ảnh hưởng đến đông đảo công chúng; qua đó biết được tâm tư, nguyện vọng, thái độ, hành vi của công chúng trước các hiện tượng, quá trình xã hội.

Thách thức trước tác động của internet, mạng xã hội

Khủng hoảng truyền thông dễ xảy ra và khi xuất hiện sẽ có chiều hướng phức tạp hơn, gây ảnh hưởng nặng nề hơn trước các hiện tượng, quá trình xã hội. Với lượng thảo luận lớn và tăng không ngừng như hiện nay, khủng hoảng truyền thông diễn ra ngày càng nhiều và diễn biến theo xu hướng nghiêm trọng và phức tạp hơn. Mạng xã hội thay đổi nhanh hơn và khó nắm bắt hơn. Vì thế, các giải pháp tuyên truyền, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội nếu không được chuẩn bị tốt và chủ động sẽ dễ bị “lạc hậu” so với mối quan tâm của công chúng.

Công tác nắm bắt, định hướng dư luận xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thông qua internet, mạng xã hội

Thực hiện Đề án “Đổi mới công tác thông tin, tuyên truyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam”; xác định: “Mở chuyên mục thu thập ý kiến nhân dân trên Cổng Thông tin điện tử của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để tập hợp, đặc biệt là những thời điểm có tình hình nóng bỏng xảy ra cần phải tập hợp thông tin kịp thời”2; từ năm 2015, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức nắm bắt tình hình nhân dân qua các trang thông tin điện tử, mạng xã hội3.

Từ tháng 3/2016, hằng tuần, Ban Tuyên giáo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổng hợp thông tin trên báo chí về công tác phòng, chống tham nhũng và tình hình nhân dân trên các trang thông tin điện tử, mạng xã hội; đồng thời, tham mưu Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lựa chọn những vụ việc bức xúc, nổi cộm trong nhân dân để kiến nghị các cơ quan, đơn vị có liên quan giải quyết và trả lời. Định kỳ hằng quý hoặc đột xuất tổng hợp báo cáo về tình hình nhân dân gửi lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; tổng hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân trong báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân tại các kỳ họp quốc hội4. Đồng thời, thường xuyên cung cấp thông tin định hướng dư luận xã hội trên các trang thông tin điện tử, mạng xã hội, nhất là những vụ việc bức xúc, nổi cộm mà dư luận xã hội quan tâm.

Nhiều vụ việc bức xúc, nổi cộm trong nhân dân đã được nắm bắt tổng hợp qua các trang thông tin điện tử, mạng xã hội như: Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, xử lý tham nhũng lớn có liên quan đến lãnh đạo cấp cao; những bất cập trong công tác quản lý cán bộ, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ, tuyển dụng công chức, viên chức; những tiêu cực công tác quản lý; vụ Thủ Thiêm (Thành phố Hồ Chí Minh); xung quanh dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (Luật Đặc khu), Luật An ninh mạng; tình trạng ùn tắc giao thông ở các đô thị lớn, tai nạn giao thông; tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội, “tín dụng đen”… Những ý kiến, kiến nghị của nhân dân xung quanh các chương trình, dự án, quyết định trên internet, mạng xã hội đã giúp các cấp, các ngành, cơ quan quản lý các cấp có thêm thông tin cần thiết để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tế, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Đến nay, việc nắm bắt, định hướng dư luận xã hội thông qua các trang thông tin điện tử, mạng xã hội của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã được duy trì nền nếp và đạt hiệu quả tích cực. Các trang thông tin điện tử, mạng xã hội là một trong kênh thông tin, công cụ quan trọng để nắm bắt, định hướng dư luận xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tình hình đó đòi hỏi cán bộ phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ, kỹ năng khai thác và sử dụng có hiệu quả công tác nắm bắt, định hướng dư luận xã hội trên internet, mạng xã hội trong tình hình mới.

Qua việc nắm bắt, định hướng dư luận xã hội thông qua các trang thông tin điện tử, mạng xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho thấy: Ý kiến phản hồi công chúng về các sự kiện, quá trình xã hội ngày càng tăng; thời gian phản hồi nhanh hơn; ý kiến phản hồi đa chiều, cả tích cực lẫn trái chiều… Tuy nhiên, việc nắm bắt và phản ánh thông tin thông qua các trang thông tin điện tử, mạng xã hội cần phải có sự kiểm chứng, đối chiếu với các nguồn thông tin để đảm bảo sự chuẩn xác; việc phản ánh thông tin phải có sự lựa chọn, “chắt lọc” và mang tính xây dựng; tránh sử dụng các trang mạng có nội dung xấu, thông tin bịa đặt, sai sự thật trong việc nắm bắt, phản ánh tình hình nhân dân.

Nhiệm vụ, giải pháp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về tăng cường công tác nắm bắt và định hướng dư luận xã hội thông qua internet, mạng xã hội

Thứ nhất, cần sớm có quy định cụ thể về việc nắm bắt và định hướng dư luận xã hội trên internet, mạng xã hội để đảm bảo thống nhất trong hệ thống chính trị nói chung và trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói riêng. Hiện nay, ở địa phương, cơ sở, cơ quan, đơn vị chưa thống nhất về nhận thức, phương pháp và chưa phát huy hiệu quả công tác nắm bắt và định hướng dư luận xã hội trên internet, mạng xã hội.

Thứ hai, tổ chức hướng dẫn, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng khai thác, sử dụng thông tin trên internet, mạng xã hội phục vụ công tác nắm bắt và định hướng dư luận xã hội cho đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp.

Thứ ba, tổ chức nghiên cứu, quán triệt, thông tin, tuyên truyền về Luật An ninh mạng 2018 trong cán bộ, đoàn viên, hội viên và nhân dân, trước hết là đội ngũ cán bộ làm công tác nắm bắt, định hướng dư luận xã hội ở các cấp. Luật An ninh mạng không cấm người tham gia mạng xã hội lên tiếng, bày tỏ quan điểm cá nhân. Việc bày tỏ quan điểm cá nhân phải có văn hóa, tôn trọng cộng đồng, các tập thể, cá nhân và phải luôn tuân thủ theo Hiến pháp và pháp luật. Luật An ninh mạng chỉ điều chỉnh, xử lý các thông tin vi phạm pháp luật đã được quy định cụ thể trong Bộ luật Hình sự và các văn bản pháp luật khác có liên quan.

Thứ tư, thiết lập các kênh thông tin trên internet, mạng xã hội, đầu tư các trang thiết bị phục vụ việc nắm bắt, định hướng dư luận xã hội. Hiện nay, hầu hết ở các cấp, các ngành chưa quan tâm chú trọng đến việc thiết lập các kênh thông tin trên internet, mạng xã hội, đầu tư các trang thiết bị phục vụ việc nắm bắt, định hướng dư luận xã hội; trong đó, nhiều nơi còn “bỏ trống” trận địa công tác tư tưởng, cũng như nắm bắt dư luận xã hội trên internet, mạng xã hội.

Thứ năm, chủ động cung cấp thông tin cần thiết, thông tin đầy đủ, đúng sự thật, rõ sự thật về những vấn đề mà dư luận quan tâm (trừ những vấn đề thuộc bảo vệ bí mật Nhà nước) nhằm định hướng dư luận xã hội; không để “khoảng trống” thông tin trên internet, mạng xã hội. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp cần chủ động tham mưu với cấp ủy, phối hợp chặt chẽ với chính quyền, các cơ quan, ban ngành, cơ quan báo chí ở địa phương làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền định hướng dư luận xã hội trên báo chí nói chung và trên internet, mạng xã hội nói riêng.

Thứ sáu, phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp, lãnh đạo các cơ quan đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trực tiếp cung cấp, chia sẻ thông tin nhằm định hướng dư luận xã hội, tạo niềm tin và ý thức trách nhiệm của người dân về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các chương trình, kế hoạch, quyết định của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp.

Nguyễn Văn Vẻ

Phó Trưởng ban Tuyên giáo, UBTƯ MTTQ Việt Nam

Chú thích:

1. Theo We Are Social - Công ty có trụ sở ở Anh Quốc.

2. Nghị quyết 03/NQ-MTTW ngày 25/1/2015 Hội nghị lần thứ hai Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về Đề án 01/ĐA-MTTW-BTT ngày 5/5/2015 về “Đổi mới công tác thông tin, tuyên truyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam”.

3. Đến tháng 10/2018, đã có 61/63 Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các tỉnh, thành phố có trang thông tin điện tử.

4. Từ các kỳ họp 9, 10, 11 Quốc hội khóa XIII và kỳ họp 1, 2, 3, 4, 5, 6 Quốc hội khóa XIV, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổng hợp 24.883 ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân; trong đó, có 8.657 ý kiến, kiến nghị của cử tri và 16.226 ý kiến, kiến nghị của nhân dân.

 

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tin liên quan
Đọc nhiều
Bình luận nhiều