Vai trò của Mặt trận với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” - khảo sát thực tiễn tại tỉnh Vĩnh Phúc

(Mặt trận) - Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động là cuộc vận động mang tính toàn dân, toàn diện và lâu dài, với phương châm lấy sức dân để xây dựng cuộc sống cho dân, lấy sức mạnh đoàn kết làm động lực phát triển. Cuộc vận động này không chỉ tác động trở lại, góp phần làm đổi mới công tác Mặt trận, mà còn thể hiện một phương pháp vận động quần chúng mới, hiệu quả trong giai đoạn hiện nay, góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bài viết ghi nhận thực tế trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.
Những năm qua, Mặt trận Tổ quốc các cấp tỉnh Vĩnh Phúc vận động nhân dân đoàn kết tham gia phát triển kinh tế, tích cực giúp nhau giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống người dân. Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thông qua cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” giai đoạn 2010 - 2015, nay là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, với 5 nội dung cuộc vận động đã thực hiện có hiệu quả, tạo nên nhiều khởi sắc ở địa bàn dân cư. Qua việc tổ chức thực hiện, nhận thấy nội dung của các cuộc vận động có mối quan hệ hữu cơ với nhau, trong đó nội dung đoàn kết giúp đỡ nhau để phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, thực hiện xóa đói giảm nghèo và phát triển làm giàu chính đáng là nội dung quan trọng, tạo động lực, tiền đề để thực hiện có hiệu quả các nội dung khác của cuộc vận động.

Căn cứ vào đặc điểm của mỗi địa phương và cơ sở, Mặt trận các cấp đã vận dụng các hình thức linh hoạt để vận động phát triển kinh tế khác nhau, như: đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi, huy động các nguồn lực đầu tư giống vốn, đầu tư xây dựng giao thông nông thôn, chuyển dịch cơ cấu vật nuôi, cây trồng, phát triển trang trại, kinh tế đồi rừng. Ở miền núi, các Ban Công tác Mặt trận đã vận động nhân dân cải tạo vườn tạp, lập trang trại, phát triển mô hình kinh tế VACR… Khu vực đồng bằng, các Ban Công tác Mặt trận giúp nhau vay vốn quay vòng, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thay đổi mùa vụ, mở rộng ngành nghề sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho người dân ở các khu dân cư… Vì vậy, toàn tỉnh đã giảm được hộ đói, nghèo và có hàng nghìn hộ gia đình sản xuất, kinh doanh giỏi trở nên giàu có.

Các mô hình liên kết phát triển kinh tế tiêu biểu, như: huyện Vĩnh Tường có 59 mô hình; huyện Bình Xuyên có 5 mô hình, huyện Tam Đảo có 15 mô hình (trong đó xã Hương Sơn có mô hình trang trại nuôi gà thịt, chim bồ câu, dê sạch…); huyện Sông Lô có mô hình thôn Tân Lập ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nuôi trồng thủy sản, cà chua (xã Bạch Lưu), dưa leo (Hải Lựu), cây ổi (Đôn Nhân), nuôi lợn, gà với quy mô vừa và lớn tại các xã: Đồng Thịnh, Đôn Nhân, Nhạo Sơn, Đồng Quế... Đặc biệt, Vĩnh Phúc đã xuất khẩu thanh long ruột đỏ sang thị trường Malaysia; đến nay, mô hình trồng thanh long ruột đỏ tại huyện Lập Thạch đang được nhân rộng và phát triển trên địa bàn toàn huyện, mở hướng phát triển sản xuất kinh doanh xuất khẩu vươn tới thị trường quốc tế, góp phần tăng trưởng kinh tế của mỗi hộ gia đình, và đưa thanh long ruột đỏ trở thành loại cây có thương hiệu của Vĩnh Phúc.

 Thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” gắn với phong trào Vĩnh Phúc chung sức xây dựng nông thôn mới, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp căn cứ tình hình thực tế của địa phương. Đối với các xã đạt chuẩn nông thôn mới, Mặt trận vận động nhân dân tiếp tục phát huy kết quả, tích cực tham gia các hoạt động góp phần nâng cao chất lượng xã đạt chuẩn nông thôn mới. Đối với các xã chưa đạt chuẩn, Mặt trận Tổ quốc phối hợp với các tổ chức thành viên phân công vận động nhân dân phát huy tính sáng tạo, tích cực đóng góp sức người, sức của, góp phần hoàn thành các tiêu chí xây dựng xã nông thôn mới. Đặc biệt, Mặt trận Tổ quốc các cấp tỉnh Vĩnh Phúc đã có sáng kiến thành lập mô hình nhóm nòng cốt với nhiệm vụ tuyên truyền vận động nhân dân tại khu dân cư tích cực tham gia thực hiện để hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới, đồng thời sau khi xã đã được công nhận hoàn thành tiêu chí nông thôn mới thì nhóm nòng cốt tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân gìn giữ, duy trì có hiệu quả các tiêu chí đó. Từ 81 mô hình điểm nhóm nòng cốt do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh thành lập, đến nay mô hình này đã phát huy hiệu quả và được nhân rộng triển khai trên địa bàn toàn tỉnh.

Mặt trận Tổ quốc các cấp trong tỉnh đã tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia đóng góp trong phong trào xây dựng nông thôn mới, bằng nhiều hình thức, như: hiến đất, hiến kế, hiến công, vật tư xây dựng đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng, xây dựng nghĩa trang, nhà văn hoá thôn, các khu vui chơi giải trí, các công trình công cộng. Tiêu biểu như: huyện Vĩnh Tường hiến 400.000m đất, đóng góp 5.678 ngày công; huyện Bình Xuyên ủng hộ, đóng góp 95,069 tỷ đồng, 34.351 công, hiến 63.6124m2 đất; huyện Tam Dương hiến 58.983m2 đất, đóng góp 65.000 ngày công; huyện Sông Lô hiến 286.218m2 đất, đóng góp 138.885 ngày công. Việc huy động sức dân đã đóng góp tích cực vào kết quả chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh, đến nay toàn tỉnh có huyện Bình Xuyên, huyện Yên Lạc và thành phố Vĩnh Yên có 104/112 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

Cùng với đó, Mặt trận Tổ quốc các cấp, tích cực triển khai nội dung xây dựng đô thị văn minh, gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” để vận động nhân dân tham gia, như: xây dựng khu dân cư, tuyến đường, tuyến phố văn hóa; các mô hình tự quản trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, đổ rác đúng nơi quy định; xây dựng nếp sống văn hóa trong kinh doanh, ứng xử; không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh… Tiêu biểu là thành phố Vĩnh Yên đã triển khai đề án Xây dựng văn hóa, văn minh đô thị giai đoạn 2016-2020, với mục tiêu phấn đấu 80% xã, phường không có quảng cáo rác, 100% hộ gia đình đảm bảo giữ vệ sinh môi trường, đổ rác đúng nơi quy định, 60% tuyến phố đạt tuyến phố văn minh…

Các tổ chức chính trị - xã hội đã triển khai chương trình phối hợp lồng ghép các phong trào thi đua của mỗi cấp hội, trong đó, Liên đoàn Lao động đã có nhiều đổi mới trong tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động trong công nhân, viên chức, lao động. Trọng tâm là phong trào thi đua: “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”... Hội Nông dân tích cực tuyên truyền, vận động hội viên nông dân thi đua thực hiện phong trào sản xuất kinh doanh giỏi, giúp nhau giảm nghèo bền vững. Hội Cựu Chiến binh đã tích cực gương mẫu vận động các hộ gia đình triển khai phong trào “Cựu chiến binh gương mẫu”; “Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo làm kinh tế giỏi”, toàn hội có 239 doanh nghiệp vừa và nhỏ, 56 hợp tác xã và nhiều trang trại do hội viên cựu chiến binh làm chủ, hoạt động có hiệu quả; Đoàn Thanh niên đã tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; tham gia đóng góp ngày công tu sửa, làm đẹp các công trình, di tích lịch sử văn hóa của địa phương; Hội Liên hiệp Phụ nữ đẩy mạnh phong trào thi đua “Phụ nữ làm kinh tế giỏi”, cuộc vận động xây dựng “Gia đình 5 không, 3 sạch”; xây dựng nhà “Mái ấm tình thương” thông qua hoạt động của 195 mô hình câu lạc bộ, 267 tổ phụ nữ.

Quỹ “Vì người nghèo” các cấp trong tỉnh tiếp tục được quan tâm triển khai thực hiện ngày càng đạt hiệu quả và tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền và sự hưởng ứng tham gia ủng hộ của đông đảo các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là các doanh nghiệp, doanh nhân trên địa bàn tỉnh. Trong 10 năm,  Ban Chỉ đạo Quỹ “Vì người nghèo” các cấp trong tỉnh đã vận động, huy động ủng hộ được 92,9 tỷ đồng. Hỗ trợ  xây dựng, sửa chữa được 6.771 nhà Đại đoàn kết với tổng số tiền gần 149,7 tỷ (trong đó: 33,7 tỷ đồng ngân sách Trung ương; 50,5 tỷ đồng ngân sách tỉnh; 65,5 tỷ đồng Quỹ “Vì người nghèo các cấp”).

Với sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy, sự tích cực vào cuộc của các cấp chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các ngành liên quan và sự tham gia đóng góp ủng hộ của các doanh nghiệp, nhà hảo tâm và các tầng lớp nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh, trong những năm qua, công tác giảm nghèo bền vững của tỉnh đạt được nhiều kết quả, các hộ nghèo đã được quan tâm hỗ trợ giúp đỡ cả về xây dựng, sửa chữa nhà ở, giống, vốn để phát triển sản xuất… công tác từ thiện vì người nghèo của tỉnh đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn dưới 2,11% (năm 2018).

Thực tiễn 10 năm qua, ở khu dân cư của tỉnh Vĩnh Phúc đã là nơi quy tụ lực lượng đoàn kết tương trợ lẫn nhau, giải quyết được nhiều việc tốt trong cuộc sống của nhân dân. Vậy, nguyên nhân nào đã đem lại thành công đó? Đó là, nơi nào nhận thức đúng và đầy đủ ý nghĩa to lớn của cuộc vận động; lại có sự lãnh đạo sát sao, cụ thể, thường xuyên của các tổ chức Đảng; có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền với Mặt trận; biết lồng ghép các nội dung vào chương trình hành động một cách hợp lý; có biện pháp tổ chức thực hiện hiệu quả thì nguồn nhân lực của nhân dân được phát huy, truyền thống yêu nước và phong trào cách mạng của quần chúng được phát triển sinh động, đói, nghèo, tiêu cực xã hội được đẩy lùi, niềm tin vào Đảng, Nhà nước và nguồn hạnh phúc trong cuộc sống của nhân dân ngày càng được nâng cao.

Giải pháp thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”

Hiện nay cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” còn không ít khó khăn, cần phát huy vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc các cấp để tăng cường phối hợp hơn nữa với Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới, tuyên truyền vận động nhân dân phát huy nguồn lực tại chỗ, tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới. Để sớm khắc phục những khó khăn, đưa cuộc vận động phát triển cả bề rộng, lẫn chiều sâu và từng bước phát triển bền vững, phấn đấu đến hết năm 2020 Vĩnh Phúc đạt chuẩn nông thôn mới cần tập trung giải quyết tốt một số vấn đề cơ bản sau đây:

Một là, có giải pháp hữu hiệu để nâng cao dân trí, tạo tiền đề để từng bước phát huy tiềm năng của con người và cộng đồng từng khu dân cư trong quá trình phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, đáp ứng yêu cầu cuộc sống ngày càng phong phú, đa dạng của nhân dân. Tiếp tục thực hiện Kế hoạch số 42/KH-MTTQ-BTT ngày 18/2/2012 của Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo hệ thống Mặt trận các cấp tập trung tuyên truyền vận động nhân dân tham gia Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011 - 2020.

Hai là, phát huy dân chủ, tạo động lực thực hiện quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực: chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa - xã hội, trật tự an ninh… góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở ngày càng trong sạch, vững mạnh. Dân chủ phải đi đôi với kỷ cương phép nước; quyền lợi phải gắn với nghĩa vụ công dân được giải quyết hài hòa trong đời sống xã hội thường ngày.

Ba là, phát triển điều kiện dân sinh trên cơ sở nguồn lực của cộng đồng là chính, để thực hiện sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển ngành, nghề, giải quyết việc làm, từng bước nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm hàng hóa, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, nhằm không ngừng nâng cao đời sống nhân dân. Mặt trận Tổ quốc các cấp hướng dẫn nhân dân thực hiện quyền giám sát đối với các dự án, các nguồn đầu tư, tranh thủ ý kiến, kinh nghiệm của nhân dân trong quá trình triển khai tổ chức thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, để tăng hiệu quả, chất lượng, tránh lãng phí trong việc sử dụng các nguồn lực, các nguồn vốn của công trình. Phát huy vai trò hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, tạo điều kiện để nhân dân thực hiện quyền giám sát, tham gia đóng góp ý kiến vào việc đầu tư, triển khai các chương trình dự án ở địa phương.

Bốn là, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, trước mắt tập trung giải quyết có hiệu quả một số vấn đề về tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người và mối quan hệ cộng đồng, thể hiện được tinh thần đoàn kết tương thân, tương ái trong cuộc sống. Bên cạnh đó, tổ chức, bộ máy, đội ngũ cán bộ Mặt trận phải luôn được củng cố; năng lực thực tiễn không ngừng được nâng lên, nhiệt tình công tác, tâm huyết với phong trào, năng nổ, tận tụy với công việc là những đức tính không thể thiếu của người cán bộ làm công tác Mặt trận.

Năm là, xây dựng, củng cố, kiện toàn tổ chức Ban Công tác Mặt trận thống nhất với khu dân cư của chính quyền, tổ chức chi bộ Đảng và các chi hội đoàn thể nhân dân, tạo thành sức mạnh tổng hợp cho cuộc vận động ở khu dân cư. Xây dựng bộ máy hợp lý, đội ngũ cán bộ đảm bảo cả số lượng và chất lượng, cũng như chế độ đãi ngộ, nhất là cán bộ Mặt trận ở cơ sở phải đủ mạnh để đảm đương trực tiếp tổ chức thực hiện cuộc vận động.

Nguyễn Thu Thảo* - Đỗ Minh Hiền**

Tài liệu tham khảo

1. Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, số 182/BC-MTTW-BTT ngày 30/12/2016, Báo cáo kết quả thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh“ năm 2016.

2. Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XI): số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013, Quyết định ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội; số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013, Quyết định ban hành Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.

3. Thủ tướng Chính phủ (2009), Quyết định 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 về việc ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

4. Thủ tướng Chính phủ (2010), Quyết định số 22/QĐ-TTg ngày 5/1/2010 phê duyệt Đề án “Phát triển văn hóa nông thôn đến năm 2015, định hướng đến năm 2020”.

5. Thủ tướng Chính phủ (2016), Quyết định số 600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 về phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020.

6. Nghị quyết liên tịch số 88/NQLT/CP-ĐCTUBTWMTTQVN ngày 7/12/2016 giữa Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ươngMặt trận Tổ quốc Việt Nam về “Phối hợp thực hiện giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.

7. Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày 15/12/2016 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.

8. Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Vĩnh Phúc (2012), Kế hoạch số 42/KH-MTTQ-BTT, ngày 18/2/2012 chỉ đạo hệ thống Mặt trận các cấp tập trung tuyên truyền vận động nhân dân tham gia Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc gia đoạn 2011 - 2020.

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Tin liên quan
Đọc nhiều
Bình luận nhiều